Ludzie, nie liczby
Wszystkie miejsca

Nowy Targ

W listopadzie 2021 roku na nowotarskim cmentarzu żydowskim odsłonięto kamienne tablice z imionami ofiar Zagłady. Na cmentarzu rozstrzelano od 700 do 1000 osób.

Fotografia archiwalna żydowskiej rodziny, Nowy Targ
Źródło fotografii: do potwierdzenia
ponad 2000imion i nazwisk przywróconych pamięci
1

Projekt

Projekt zakładał dwa pomniki: pomnik centralny z imiennym upamiętnieniem, taki sam jak w Krościenku, Grybowie i Czarnym Dunajcu, czyli symbol pękniętej macewy, oraz „macewę pamięci” przy masowym grobie. Wiadomo o 700 do 1000 ofiarach egzekucji na cmentarzu. Całość uzupełniają tablice edukacyjne.

2

Edukacja

Fundacja chce docierać zarówno do uczniów, jak i mieszkańców miasta: lekcje o Zagładzie sąsiadów, wyjazd około 100 uczniów do Bełżca, porządki na cmentarzu i patronat szkół nad miejscem pamięci. Pomnik nie ma zjawić się znikąd. Ma wywołać rozmowę i sprawić, by mieszkańcy utożsamili się z pracą na rzecz ofiar.

3

Lista imienna dr Karoliny Panz

Imienną listę nowotarskich Żydów dr Karolina Panz stworzyła na podstawie przedwojennej kartoteki meldunkowej, rejestrów mieszkańców nowotarskich ulic, wojennej „Kartoteki Żydów z Nowego Targu” i spisu żydowskich mieszkańców z lat 1941-1942.

Najczęstsze sformułowanie „zamordowana/y w sierpniu lub we wrześniu 1942 r.” dotyczy osób z okupacyjnego spisu, przy których nie odnotowano śmierci, ucieczki ani wyjazdu. Wśród nich są ofiary egzekucji na cmentarzu żydowskim i obozu zagłady w Bełżcu.

„Tworząc tę listę Żydów Nowego Targu chciałam przeciwstawić się temu, co wydarzyło się w czasie Zagłady. (…) I chciałabym, aby Nowy Targ pamiętał o swoich mieszkańcach.” (dr Karolina Panz)

Strażnicy pamięci

  • dr Karolina Panz

    Autorka imiennej listy żydowskich mieszkańców Nowego Targu i ich losów w czasie Zagłady. Jej odkrycie list Judenratów Podhala z 1942 roku umożliwiło cały projekt „Ludzie, nie liczby”.

Oś czasu

Od przedwojennej społeczności do dziś. Rozwiń wydarzenie, żeby przeczytać więcej.

  1. Kartoteka meldunkowa

    Przedwojenne rejestry mieszkańców nowotarskich ulic są jednym ze źródeł listy imiennej.

  2. Bronia Lieblich i Abraham Hochner

    Zginęli przed nowotarską synagogą.

    Przeczytaj wpis na blogu

  3. Zagłada nowotarskich Żydów

    Egzekucje na cmentarzu żydowskim i deportacje do Bełżca.

  4. Rekonesans na cmentarzu
  5. Odczytanie 2866 ofiar

    Ceremonia na cmentarzu przy ul. Jana Pawła II.

    Przeczytaj wpis na blogu

  6. Młodzież pamięta

    Uczniowie Prywatnego LO w Nowym Targu uczcili 81. rocznicę powstania w getcie warszawskim.

    Przeczytaj wpis na blogu

  7. Ostateczna wersja listy

    Opublikowano listę żydowskich mieszkańców Nowego Targu opracowaną przez dr Karolinę Panz.

Spacer po miejscu

Kliknij punkt na mapie, żeby przeczytać jego opis.

  • 2 punkty
  • ok. 1,5 km pieszo
  • 55 min z postojami
  1. Rynek

    Przy nowotarskim Rynku Eliasz, ojciec Lonka, prowadził największy sklep kolonialny w mieście. Odebrano mu go w grudniu 1939 roku. Historię Lonka i jego rodziny opisuje biogram na blogu fundacji.

    Zdjęcie punktu w przygotowaniu
    Na miejscu
    ok. 10 min
    Współrzędne
    49.48166, 20.03171 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/ntg-01
  2. Cmentarz żydowski i tablice z imionami

    Cmentarz przy ul. Jana Pawła II 85. Dochodziło tu do wielu egzekucji, a na terenie cmentarza jest wiele zbiorowych grobów. 7 listopada 2021 roku odczytano tu 2866 imion i nazwisk ofiar. O cmentarz dbają dziś uczniowie Prywatnego Liceum Ogólnokształcącego w Nowym Targu.

    Cmentarz żydowski i tablice z imionami, Nowy Targ
    Blog fundacji: Pamiętamy 19 kwietnia
    Od poprzedniego
    ok. 1,5 km, 20 min
    Na miejscu
    ok. 25 min
    Współrzędne
    49.47771, 20.04809 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/ntg-02

Galeria

Kliknij zdjęcie, żeby je powiększyć. Strzałki na klawiaturze przełączają zdjęcia, Esc zamyka podgląd.

Lista imienna

Lista opracowana przez dr Karolinę Panz, opublikowana przez fundację 11 listopada 2025 r. Pobierz oryginalny PDF

Wczytywanie listy…

NazwiskoImięImiona rodzicówRok urodzeniaLosy w czasie ZagładyOstatni adres

Biogramy

Historie konkretnych osób i rodzin, opracowane przez fundację i publikowane na blogu.

Odsłuch

Nagrania narracji dla tego miejsca są w przygotowaniu. Każde będzie miało napisy i pełną transkrypcję.

Przewodnik po miejscu

Jedna kartka A4 do wydruku: historia w skrócie, adres i współrzędne, kod QR do nawigacji, zasady zachowania na cmentarzu i kontakt do fundacji.