Krościenko

Potrzeba upamiętnienia żydowskiej społeczności Krościenka nad Dunajcem stała się inspiracją dla szerszego projektu „Ludzie, nie liczby”. Jego koncepcję fundacja wypracowała z udziałem Joanny Kurczap i Elżbiety Magenheim.

Przygotowanie projektu było możliwe dzięki odkryciu przez dr Karolinę Panz sporządzonych przez Judenraty list mieszkańców z terenów Podhala z 1942 roku. Publikacja personaliów umożliwiła upamiętnienie wszystkich 256 mieszkańców i mieszkanek na pomniku zaprojektowanym przez Grzegorza i Joannę Kurczap.

Ruszyła zbiórka internetowa. Konsultacje z rabinem Avim Baumolem z krakowskiego JCC i jego osobisty związek z Krościenkiem zaowocowały opisaniem prac na jego blogu w „The Times of Israel”. Dzięki anonimowym darczyńcom młodzież z Liceum im. Stefana Żeromskiego oraz Szkoły Podstawowej im. Jana Pawła II pojechała do Muzeum i Miejsca Pamięci w Bełżcu.

W obecności władz gminnych, wojewódzkich i powiatowych, przedstawicieli rabina Schudricha, AJC i JCC, mieszkańców, młodzieży i nauczycieli odsłonięto pomnik. Modlitwy poprowadzili rabin Avi Baumol i ksiądz Krzysztof Kutek. Pomnik odsłoniły rodziny potomków: Susskind z Australii i Neugroschel ze Stanów Zjednoczonych.

Syn Salomona Susskinda wysypał na masowy grób ziemię z Erec Israel i odmówił modlitwę. To symboliczny pochówek zamordowanych. Zagładę przeżyło 8 mężczyzn. Na koniec pan Koterba, świadek tamtych wydarzeń, przywołał pamięć tamtych dni w osobistej opowieści.

„Ziemio, nie kryj mojej krwi, iżby mój krzyk nie ustawał”. Cytat z Księgi Hioba przykuwa wzrok odwiedzających cmentarz w Krościenku nad Dunajcem, a pod nim 256 imion i nazwisk.

Kilka miesięcy po odsłonięciu młodzież z Liceum Ogólnokształcącego im. Stefana Żeromskiego oficjalnie przejęła patronat nad miejscem pamięci. Pokazuje to film „Ludzie, nie liczby” zrealizowany dla Gazety Wyborczej.