Ludzie, nie liczby
Wszystkie miejsca

Nowy Sącz

Skwer Pamięci Ofiar Zagłady w Nowym Sączu: prawie 12 000 imion i nazwisk. Nowy Sącz dołączył do miast z imiennym upamiętnieniem, takich jak Amsterdam, Wiedeń i Paryż.

Fotografia archiwalna żydowskiej rodziny, Nowy Sącz
Źródło fotografii: do potwierdzenia
prawie 12 000imion i nazwisk przywróconych pamięci
1

Skwer Pamięci

Fundacja Rodziny Popielów sfinansowała budowę Skweru Pamięci Ofiar Zagłady w Nowym Sączu. Projekt przygotował architekt Paweł Kurzeja z Zuzanną Kurzeją i zespołem Art Studio. Budowę zrealizowała firma Erbet, a tablice z imionami i nazwiskami firma Leksan LDM.

Nad listą pracowało prawie 30 wolontariuszy. Historykami projektu byli Artur Franczak, społeczny kierownik budowy, oraz Łukasz Połomski.

2

Rozliczenie

Projekt kosztował 580 tys. złotych. Prace budowlane: 270 tys. złotych. Litery pamięci, czyli 12 000 imion i nazwisk wraz z tablicami: 206 tys. złotych. Pozostała kwota to m.in. uroczystość otwarcia, ugoszczenie potomków, tablica Emanuela Ringelbluma w I LO, cztery wystawy plenerowe i tablice edukacyjne.

Projekt wsparły m.in. Fundacja Ledor Wador (150 tys. złotych), Forum for Dialogue i Strażnicy Pamięci. Guardians of Remembrance. Skwer uzyskał odbiór budowlany.

3

Słowo od prezesa

„Pokazaliśmy, że bez wsparcia centralnego, bez dużych instytucji da się zrobić coś wyjątkowego. Oddolnie, społecznie pokazaliśmy, że niemożliwe nie istnieje.” (Dariusz Popiela)

Strażnicy pamięci

  • Artur Franczak i Łukasz Połomski

    Historycy projektu. Artur Franczak był społecznym kierownikiem budowy i dokumentował postępy prac.

Oś czasu

Od przedwojennej społeczności do dziś. Rozwiń wydarzenie, żeby przeczytać więcej.

  1. Żydowski Nowy Sącz

    Na rogu ulic Sobieskiego i Lwowskiej stoi kamienica Kalmana Sieradzkiego, jednego z najbardziej znanych sądeckich cukierników.

    Przeczytaj wpis na blogu

  2. Akcja kwietniowa

    Na cmentarzu przy ul. Rybackiej Niemcy zamordowali 300 osób, a w getcie kolejne 100.

    Przeczytaj wpis na blogu

  3. Start projektu w Nowym Sączu
  4. Tablica Emanuela Ringelbluma w I LO
  5. Otwarcie Skweru Pamięci

    Upamiętniono z imienia i nazwiska prawie 12 000 ofiar.

    Przeczytaj wpis na blogu

Spacer po miejscu

Kliknij punkt na mapie, żeby przeczytać jego opis.

  • 5 punktów
  • ok. 1,8 km pieszo
  • 79 min z postojami
  1. I LO im. Jana Długosza

    W marcu 2022 roku fundacja odsłoniła tu tablicę poświęconą Emanuelowi Ringelblumowi, twórcy podziemnego archiwum getta warszawskiego. Wykładów o nim wysłuchało około 200 osób, młodzież i goście.

    I LO im. Jana Długosza, Nowy Sącz
    Blog fundacji: Rocznica Akcji Kwietniowej
    Na miejscu
    ok. 5 min
    Współrzędne
    49.62189, 20.69535 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/nsc-01
  2. ul. Franciszkańska

    28 kwietnia 2022 roku, w 80. rocznicę największej zbrodni w dziejach Nowego Sącza, odbył się tu Apel Pamięci. Zapalono 300 światełek. Tyle osób Niemcy zamordowali 28 kwietnia 1942 roku na cmentarzu przy ul. Rybackiej.

    Zdjęcie punktu w przygotowaniu
    Od poprzedniego
    ok. 850 m, 11 min
    Na miejscu
    ok. 5 min
    Współrzędne
    49.62636, 20.69109 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/nsc-02
  3. Skwer Pamięci Ofiar Zagłady

    Prawie 12 000 imion i nazwisk wyrytych na tablicach. Skwer zaprojektował architekt Paweł Kurzeja z Zuzanną Kurzeją i zespołem Art Studio, a otwarto go 28 sierpnia 2022 roku. Nad listą imion pracowało prawie 30 wolontariuszy.

    Skwer Pamięci Ofiar Zagłady, Nowy Sącz
    Blog fundacji: Pamiętamy
    Od poprzedniego
    ok. 150 m, 2 min
    Na miejscu
    ok. 20 min
    Współrzędne
    49.62714, 20.69007 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/nsc-03
  4. Synagoga

    Synagoga przy ul. Berka Joselewicza 12, kilka minut pieszo od Skweru Pamięci.

    Synagoga, Nowy Sącz
    fot. MOs810, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons
    Od poprzedniego
    ok. 120 m, 2 min
    Na miejscu
    ok. 10 min
    Współrzędne
    49.62770, 20.69045 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/nsc-04
  5. Cmentarz żydowski przy ul. Rybackiej

    28 kwietnia 1942 roku Niemcy zamordowali tu 300 osób, a potem w getcie zabili w domach i na ulicach kolejne 100. To była największa zbrodnia w historii Nowego Sącza.

    Zdjęcie punktu w przygotowaniu
    Od poprzedniego
    ok. 700 m, 9 min
    Na miejscu
    ok. 15 min
    Współrzędne
    49.63304, 20.68968 do weryfikacji w terenie
    Krótki link
    /q/nsc-05

Galeria

Kliknij zdjęcie, żeby je powiększyć. Strzałki na klawiaturze przełączają zdjęcia, Esc zamyka podgląd.

Lista imienna

Prawie 12 000 imion i nazwisk widnieje na tablicach Skweru Pamięci. Wersja cyfrowa zostanie opublikowana po zatwierdzeniu przez fundację.

Odsłuch

Nagrania narracji dla tego miejsca są w przygotowaniu. Każde będzie miało napisy i pełną transkrypcję.

Przewodnik po miejscu

Jedna kartka A4 do wydruku: historia w skrócie, adres i współrzędne, kod QR do nawigacji, zasady zachowania na cmentarzu i kontakt do fundacji.